Hazel Barton mağara araştırmacısı olmaya karar verdiğinde henüz genç bir kızdı. Tutkulu biyolog o zamandır arzın derinliklerinde; ilaç üretiminde devrim yaratacak yeni bakterilerin peşinde. GEO ekibi, ABD'nin New Mexico eyaletindeki efsanevi Lechuguilla mağara isteminin en derin noktasına dek bilim kadınına eşlik etti.

Derinlerdeki belirsizlik, diyor, seni bir kez ele geçirdi mi bırakmıyor. Seni karanlığıyla, büyüleyiciliğiyle içine çekiyor. Canlılığın paralel evrenini sakladığı vaadiyle seni baştan çıkarıyor...

Hazel Barton dipten gelen vaatlerle baştan çıkanlardan. 37 yaşındaki kadın bunun için mikrobiyoloji profesörü oldu, bu yüzden koluna yeraltını resmeden bir dövme yaptırdı ve şimdi New Mexico çölünün 200 metre altında, beyaz tozla kaplı zemin üzerinde sürünüyor. Mağara havası o kadar nemli ve ağır, derine indikçe inen tünel o kadar dolambaçlı ki, nefes almakta zorlanıyor.

Barton ancak sürünerek ilerleyebiliyor. Bedeniyle kayaların kıvrımlarına uymalı, esnemeli, su gibi akmalı. Bir omuz ileri, çeyrek dönüş, bacakları kıvır, nefes al. Geri. Tekrar ileri. Çekiştir ve bastır, her metre ayrı bir mücadele.

Sövüyor. Ortamı serinletebilecek en ufak bir hava akımı yok. Tünel sanki sonsuz. Mutlak bir sessizlik, zamandan azade gece hâli. Barton'un dizleri sızlıyor, kolları sürtünmekten yara bere içinde. Arkasından sürüklediği 15 kiloluk çantası sürekli kireçtaşı kayaçlarına takılıyor. Mağara tavanından uzanan keskin kenarlı kristal oluşumlar tarafından sırtından yaralanmamak için sürekli tetikte.

Kafa lambasının ışığında binlerce yıl içinde uzamış, jeolojik arabeskler oluşturan kırılgan alçıtaşı dalları parlıyor. Heykellerin bazısı dikenlerle kaplı ahtapot bacaklarına dönüşmüş, başkaları çalı gibi yelpazelenmiş ya da ızgaralar hâlinde kaynaşmış. "Güzel, değil mi?" diyor nefes nefese. Yüzü ter içinde, mutlulukla gülümsüyor.

Northern Kentucky University'de görevli mikrobiyolog, uzmanların 1986 yılında keşfettiği ve o zamandır kutsal bir mekân gibi hürmet ettikleri bu pırıl pırıl, yabansı labirentte 10 saati aşkın süredir altı kişilik keşif ekibimize liderlik ediyor.

"Lechuguilla" muhtemelen dünyanın en etkileyici mağara sistemi. Tünelleri, ABD'nin güneybatısındaki "Carlsbad Cavern National Park" altındaki kalker (kireçtaşı) kayacı içinde 190 kilometre boyunca dallanıp budaklanıyor.

Kıvrılan binlerce kol gitgide daha görkemli katakomplara açılıyor. Yeraltına özgü bir kar yağışı hüküm sürmüşçesine, duvarlar baştan aşağı beyaz kristallerle süslü.

Yazı: Lars Abromeit Fotoğraflar: Carsten Peter