Asya ve Afrika'da cep telefonu pazarında patlama yaşanıyor. Cep telefonları hayatı kolaylaştırıp yepyeni iş olanakları sağlıyor çünkü. Ne var ki, köylerde ve gecekondu mahallelerinde yaşayan yoksulların cep telefonlarının farklı özelliklere sahip olması gerekiyor. "Tüketim etnologları" yeni müşterilerinin isteklerini yerinde araştırıyor.

Fakir mi fakirler, tek zenginlikleri sayılarında: Yeryüzünde yıllık kazancı 1.500 doların altında dört milyar insan yaşıyor. Bu rakam ekonomide klasik bir eşik değeri. Coimbatore Krishnarao Prahalad'a göre refah piramidinin en alt basamağını simgeliyor.

Hintli ekonomist, düzenli harcamaları çıkardıktan sonra bu kesimin elinde tüketim için kalan miktarı hesapladı. Ortaya muazzam bir meblağ çıkıyor: Tam 13 milyar dolarlık alım gücü. Bu hayli cazip ticari potansiyel, uluslar arası şirketlerin de iştahını kabartıyor.

Yiyecek, giyecek ya da ilaç gibi temel ihtiyaç kalemlerinin dışında, paralarını ağırlıklı olarak neye harcıyorlar dersiniz? Çıkan sonuç üretici firmaları bile şaşırtmış: Cep telefonuna! Üstelik tüketimi her geçen gün artıyor. Hâlihazırda kullanımda olan 4,1 milyar mobil telefonun üçte ikisi az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde bulunuyor. 2002'de bu oran yarı yarıyaydı.

"World Resources Institute", çok yoksul ailelerin dahi gelirlerinin büyük bölümüyle cep telefonu ya da kontörlü kart aldıklarını ortaya çıkardı. Bilişim teknolojisine yönelik harcamaları diğer ihtiyaçlarına kıyasla daha hızlı artıyor. Nedenini anlamak istiyorsak, hayatımızın çın çın aksesuarıyla yaşadığımız rutin ilişkiyi bir an için unutmak gerek.

Bizler için iletişim konforu veya her an ulaşılabilir olmanın verdiği stresle eşdeğer olan bu cihaz, yoksul ülkelerde hayati öneme sahip. Ücra köylerde hastalık ya da kaza anında cep telefonuyla acil yardım çağrılabiliyor örneğin.

Cep telefonu genellikle yegâne iletişim aracı, zira sabit hat bağlantısı ya da bilgisayarlar çok pahalı. Dahası pek çok iş fikri, satıcıyla müşteri arasındaki mesafeyi ortadan kaldıran bu küçük nesneye dayanıyor.

Yazı: Torsten Schafer