Topraklarımızda altı günde bir yeni bitki türü keşfediliyor. Türk bilim insanları Anadolu'nun bitki varlığının Türkçe kaydını tutmak için nihayet kolları sıvadı. 20 ciltlik flora kitabının 2023 yılında tamamlanması hedefleniyor.

Avrupa ve Asya kıtalarının birleştiği noktada bulunan ve Afrika'ya komşu olan Anadolu, üç iklim kuşağının etkisi altında. Buzul çağlarında canlılar için sığınak, jeolojik değişim yaşanırken de geçiş yolu olmuş. Bu özellikleri bugün Türkiye'ye canlıların açıkhava müzesi niteliğini kazandırıyor. Bu topraklardaki biyoçeşitlilik 10.000'den fazla bitki türünü kapsıyor. Türkiye'nin florasının (bitki varlığı) zenginliğinin sınırlarını tam olarak bilmiyoruz. Çünkü ülkede her altı günde yeni bir bitki türü keşfediliyor. Flora kayıtlarına giren her yeni bitki,iki önemli eksikliği tekrar tekrar hatırlatıyor: Türkçe yazılmış bir flora kitabı ve ulusal botanik bahçesi.

Geçtiğimiz günlerde eksikliklerin giderilmesi için önemli bir adım atıldı. Türkiye Flora Araştırmaları Derneği 20 ciltten oluşan, resimli ve Türkçe yazılmış bir kitap projesini başlattı. Üstelik bu geç kalınmış çalışma için Cumhurbaşkanlığının himayesinide sağladılar. Resimli Türkiye Florası Kitabı 2023'e, diğer bir deyişle Cumhuriyetin 100. yılına yetiştirilecek ve ülke sınırları içindeki bitki örtüsünü kapsayan ilk eser olacak. Bugüne kadar Türkiye fl orasını kapsayan iki çalışma yayımlanmış: İlki E. Bossier'in "FloraOrientalis (1867-1888)" ikincisi P. H. Davis'in
"Flora of Turkey and the East Aegean Islands (1965- 1985)" adlı kapsamlı kitapları. Ancak her ikisi de tam olarak Türkiye sınırlarını baz almıyor ve yurtdışında yazılmışlar.

Bu iki çalışmadan ikincisi güncelliği açısından daha kullanışlı. Edinburgh Üniversitesinden P.H. Davis'in editörlüğünde hazırlanan dokuz ciltlik bu kaynağa 1988 ve 2000 yıllarında iki ek yapıldı. Davis 1949'da florasını araştırmak için geldiği Anadolu'yla kurduğu bilimsel ilişkisini 1992'deki ölümüne kadar sürdürdü. Ölümünden dört yıl önce büyük eserine 10. cildi ekledi. 11. cilt ise Adil Güner, Neriman Özhatay, Tuna Ekim ve Hüsnü Can Başer gibi Türk bilim insanlarının editörlüğünde ve çoğunluğu Türk botanikçilerinin ulaştığı yeni bulgulara dayanan bilgilerle hazırlandı.

Yazı: Haluk Kalafat, Fotoğraflar: Fatih Orbay